Monumenten verduurzamen
Eeuwenlang bouwden mensen gebouwen die vanzelf werkten. Die ademden, isoleerden en ventileerden. Zonder installaties, zonder verspilling. Gebouwen die met de natuur meebewogen, niet ertegenin. Onze monumenten zijn het langlopende bewijs. Wij geloven dat de toekomst van duurzaam bouwen schuilt in het herontdekken van wijsheden uit het verleden.
Vijf erfgoedprincipes
Erfgoedprojecten leren ons om met liefde en aandacht te werken, om de waarde van het bestaande te zien, om logisch te denken en om verschillende belangen zorgvuldig af te wegen. Door oude wijsheden te verbinden aan innovaties van nu ontstaat een duurzame bouw. Want de toekomst heeft een verleden – en dat verleden wijst ons de weg vooruit.
Als aannemer gespecialiseerd in monumenten is duurzaamheid voor ons geen nieuwigheidje meer. Het is de essentie van erfgoed. Wij zetten in onze projecten vijf erfgoedprincipes in om monumenten een duurzame toekomst te geven.
Het werken met erfgoed vraagt om een groot verantwoordelijkheidsgevoel. We zijn het aan toekomstige generaties verplicht om duurzaam om te gaan met datgene wat ons tijdelijk in beheer is gegeven.
Boudewijn de Bont, directeur Nico de Bont
Circulair bouwen
Wie echt wil weten hoe je circulair bouwt, hoeft niet ver te zoeken: kijk naar onze monumenten. Eeuwenlang werden gebouwen doorgegeven van generatie op generatie. Functies veranderden, materialen bleven. Dat is pure circulariteit – lang voordat het woord bestond. In de restauratiesector werken we volgens de principes van de Restauratieladder. De Restauratieladder van vroeger is de R-ladder (niveau van circulariteit) van vandaag.
- Behouden waar mogelijk.
- Herstellen waar nodig.
- Vernieuwen alleen als het echt moet.
We gooien in onze projecten nauwelijks materialen weg en hergebruiken materialen uit hetzelfde pand of dezelfde stijlperiode. We zetten bijvoorbeeld het circulaire, vacuüm monumentenglas in. Goed isolerend glas dat door de geringe dikte perfect past in historische kozijnen. Wanden kunnen we isoleren met katoenwol gemaakt van gerecyclede spijkerbroeken. We passen lichtgewicht, circulaire zonnepanelen van Nederlandse bodem in.
Het Groot Tuighuis in 's-Hertogenbosch had al vele functies voorafgaand aan de herbestemming tot Erfgoedcentrum.
Schapenwol isolatie
Biobased bouwen
Biobased bouwen is een terugkeer naar hoe het vroeger was. Eeuwenlang bouwden we met wat de aarde lokaal om ons heen te bieden had. Leem, hout, riet, vlas. Natuurlijke, hernieuwbare materialen die gezond zijn voor mens en milieu. Ze ademen, ze isoleren, ze reguleren vocht, ze dempen geluid en ze slaan CO₂ op.
Wij grijpen terug op deze materialen die zo mooi passen bij monumenten. Kalkhennep, schapenwol, schelpenisolatie, houtvezel, mycelium. Natuurlijke materialen die met de kennis en technieken van toen en nu optimaal presteren. Zo maken we gebouwen die gezond, circulair en regeneratief zijn.
Gebruik maken van natuurlijke materialen voorkomt uitputting van grondstoffen en reduceert de CO2-uitstoot. Natuurlijke bouwmaterialen doen qua prestaties en prijs niet onder voor gangbare bouwmaterialen.
Het gebruik van een monument
Monumenten moeten leven, anders vergaan ze. Een gebouw in gebruik zorgt voor behoud, onderhoud en betekenis. Zo beweegt het gebouw mee met de tijd, soms eeuwenlang. Ook dat is duurzaam bouwen.
Wij zien gebruik als een bepalende factor voor het ontwerp, de restauratie of de transformatie. Het gebouw als levend organisme zorgt voor een plek met karakter, waar mensen graag willen zijn. Het vraagt ook om comfort en lage energielasten voor de gebruiker om leegstand te voorkomen.
Compartimentering gebaseerd op het gebruik van een gebouw. Het levert meer comfort en een lager energieverbruik op.
Een groen dak om meer warmte buiten te houden en de biodiversiteit te verhogen.
Natuurinclusief bouwen
In het verleden was de natuurlijke omgeving van een gebouw niet een probleem dat je moest beheersen, maar een bondgenoot waarmee je samenwerkte. Vandaag herontdekken we die samenwerking.
Natuurinclusief bouwen met schaduw gevende bomen, groene daken, natuurlijke waterhuishouding en een leefbare, groene omgeving met alle ruimte voor biodiversiteit. Natuur als toegevoegde waarde voor het gebouw én voor de gebruikers in deze leefomgeving.
Minder installaties
Een comfortabel gebouw zonder technische installaties? In de huidige tijd met airco's en warmtepompen nauwelijks voor te stellen. Bij monumenten zie je dat het wel kan. Dikke muren die kou buiten hielden. Vensters gepositioneerd voor lichttoetreding en windventilatie. Hoge plafonds voor optimale luchtcirculatie.
Wij werken aan gasloze en energieneutrale - of zelfs CO2-neutrale - monumenten. Met duurzame en kosteneffectieve oplossingen richten we ons op het beperken van de energievraag. Circulair en biobased bouwen, het gebruik voorop stellen en de natuur als bondgenoot bij het gebouw betrekken: Het levert monumenten op die van zichzelf al heel prettig zijn. Dankzij menselijke maat en gebruik makend van natuurlijke principes kunnen we met veel minder installaties toe.
Referentieprojecten
Woningcorporaties klaar voor 2030?
Volksbuurtjes zijn van grote waarde voor ons land. Ze laten zien wie we waren en nog steeds zijn: een sociaal land dat goed zorgt voor z’n bewoners en harde werkers.
Woningcorporaties staan voor de uitdaging om voor 2030 hun woningbezit te verduurzamen. Monumenten hebben vaak een uitzonderingspositie, maar ook bij dit corporatiebezit moet 40% CO2 gereduceerd worden.
Verduurzaming van monumentaal woningbezit roept - onterecht - een beeld op van uitdagingen en hogere kosten en blijft achter op schema. Hoe pak je dat zo effectief, sociaal en betaalbaar mogelijk aan?
Onze aanpak voor het verduurzamen van monumentaal woningbezit
Energielabels
Verduurzamen van erfgoed vraagt om maatwerk. De juiste balans tussen behoud van architectonische en cultuurhistorische waarden en bouwtechnische mogelijkheden. Wij laten zien wat wél mogelijk is.
Kerken, kruithuizen en grachtenpanden brachten wij al van energielabel G naar A(+++). Niet alleen door fysieke verduurzaming, maar ook door goed te kijken naar het functionele gebruik van het gebouw.
“Biobased materialen passen erg mooi bij een monument. Deze materialen waren vroeger de standaard en daar grijpen we nu - met het oog op een duurzame toekomst - weer op terug.”
Sanne Beckers, Duurzaamheidsexpert bij Nico de Bont
Duurzame restauratie De Volharding, ARTIS in Amsterdam. Zonnepanelen in zinkkleur op monumentaal dak.
CO2-bewust
De productie van bouwmaterialen, het gebruik van materieel, energieverbruik en het verwarmen van gebouwen. Belangrijke onderdelen die impact hebben op de totale CO2-uitstoot van een gebouw.
Met de CO2-inzichten en kennis die we opdoen in onze projecten verlagen we de CO2-emissie steeds verder en kunnen we CO2-gestuurd ontwerpen. Onze inspanningen hebben al in 2018 geleid tot certificering niveau 5 op de CO2-prestatieladder.
Samen met onze partners
Zonder opdrachtgevers, partners en leveranciers met gedeelde groene ambities kunnen wij monumenten niet verduurzamen. We werken intensief samen, delen kennis en inspireren anderen.
Nico de Bont is actief betrokken bij diverse organisaties zoals De Groene Grachten, Green Light District, Bewuste Bouwers en De Groene Bouwmaterialen. Samen komen we sneller nog verder.
Contact
Sanne Beckers
Duurzaamheidsexpert
Duurzaamheidsexpert bij Nico de Bont