Veerensmederij Amersfoort naar CO2-neutraal rijksmonument
Gemeente Amersfoort is op weg naar CO2-neutraal in 2030. Samen met onze partners gaan wij een bijzondere portefeuille van zeven monumenten verduurzamen. Het industriële monument de Veerensmederij uit 1904, is het eerste project in de reeks dat we hebben aangepakt.
De opgave voor de Veerensmederij levert een spanningsveld op tussen de benodigde ingrepen en het behoud van de monumentale waarden. Door toepassing van goede, concrete maatregelen hebben we van de Veerensmederij een CO2-neutraal gebouw gemaakt: het eerste CO2-neutrale rijksmonument in Nederland.
In het kader van duurzaam maatschappelijk vastgoed is voor dit project een DUMAVA subsidie toegekend.
-
Project
Veerensmederij
-
Locatie
Amersfoort
-
Architect
VB Erfgoed & Architectuur
-
Opdrachtgever
Gemeente Amersfoort
-
Looptijd
2024-2025
-
Adviseur
De Groene Grachten | Kuijpers Installaties
CO2-neutraal rijksmonument
Deze opgave past bij waar wij bij Nico de Bont in geloven: voor élk monument is een verduurzamingsoplossing te bedenken en te realiseren. En dat gaat veel verder dan het gasloos maken van het monument. Door vroeg in het proces op duurzaamheid te sturen hebben we van de Veerensmederij een CO2-neutraal gebouw gemaakt: door slim hergebruik, het toepassen van biobased materialen en circulaire installaties.
Samen met onze partners hebben wij gekeken naar wat we kunnen doen, moeten doen en gaan doen. Hiervoor zijn diverse scenario's uitgewerkt en gewogen op factoren als energiebesparing, circulariteit, biobased en CO2-uitstoot. De kunst is samen balans vinden tussen ingrepen plegen en behoud en kritisch blijven doorvragen. Door anders te denken kan er vaak meer dan vooraf gedacht.
Het theater bleef tijdens de werkzaamheden in bedrijf. Daar hebben we het schema en de bouwplanning zo goed mogelijk op aangepast.
De ingrepen in de Veerensmederij op een rij:
- Kierdichting en nieuwe achterdeur
- Tochtportaal van gerecycled aluminium bij de entree
- Radiatoren verplaatsen om koudeval te voorkomen
- Van het gas af: warmtepompinstallatie (water-water) met bodembronnen
- Optimalisatie luchtbehandelingskast
- Alle kantoren als losse compartimenten te verwarmen
- Achtergevel biobased isoleren met houtvezelisolatie
- Achterzetramen met mix van hout en staal en met circulair glas
- Lichtgewicht, circulaire zonnepanelen uit Nederland, op kleur gemaakt
Historie
De Veerensmederij was de werkplaats van de Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij, waar veren voor de onderstellen van treinwagons werden gesmeed. De hoge schoorstenen op het pand verwijzen nog naar de smidsvuren die langs de gevels stonden opgesteld. De Veerensmederij uit 1904 is in 1924 uitgebreid. Het ontwerp was van Margadant, de architect van o.a. het oude station van Amersfoort dat in 1995 is gesloopt.
De Veerensmederij is één van de rijksmonumenten op de Wagenwerkplaats en heeft na sluiting in 2000 een zeer grondige renovatie ondergaan. Alle karakteristieke onderdelen van de smederij werden hierbij weer in ere hersteld. Het fraaie metselwerk met hoge gietijzeren vensters, de bijzondere ijzeren dakspantconstructie, de unieke schoorstenen en de originele opbouw met houten ventilatieluiken pronken weer als in het begin van de vorige eeuw.
In 2010 is de Veerensmederij door Koningin Máxima als theater heropend.
De Veerensmederij in vroegere tijden
